2/221 — Ölçü, mensubiyet değil yön
"…İnanmış bir câriye, hoşunuza gitse bile müşrik bir kadından hayırlıdır… Onlar ateşe çağırır; Allah ise izniyle cennete ve bağışlanmaya çağırır."
Ayetin gerekçesi sonunda açıkça veriliyor ve gerekçe çağrı yönü üzerinedir: ülâike yed'ûne ile'n-nâr.
Kaydedilmesi gereken nokta: ayet bir soy, bir kavim ya da bir topluluk hakkında toptan hüküm kurmuyor; bir vasıf üzerinden konuşuyor. Sûrenin 62. ayetinde karşılığın topluluk adına değil vasfa bağlandığı işlenmişti; buradaki ölçü de aynı yerden gelir.
Ve karşılaştırma yapılırken toplumsal itibar açıkça devre dışı bırakılıyor: velev a'cebetküm — "hoşunuza gitse bile". O günün toplumunda köle ile hür arasındaki mesafe düşünüldüğünde, cümlenin ne yaptığı görülür: ölçü, statüden alınıp yöne bağlanıyor.