Nisâ 84-87. ayetler

Fe-kātil fî sebîlillâh, lâ tükellefü illâ nefsek, ve harridı'l-mü'minîn · Men yeşfa' şefâaten haseneten yekün lehû nasîbün minhâ, ve men yeşfa' şefâaten seyyieten yekün lehû kiflün minhâ … · Ve izâ huyyîtüm bi-tehıyyetin fe-hayyû bi-ahsene minhâ ev ruddûhâ, innallâhe kâne alâ külli şey'in hasîbâ

"Allah yolunda savaş; sen ancak kendinden sorumlusun. İman edenleri de teşvik et… Kim güzel bir aracılıkta bulunursa ondan bir payı olur; kim kötü bir aracılıkta bulunursa ondan bir yükü olur… Size bir selâm verildiğinde, ondan daha güzeliyle karşılık verin ya da aynısını iade edin. Allah her şeyin hesabını tutandır."

ك-ل-ف kökü: bir işi zorlukla üstlenmek; ve birine yük yüklemek. Külfet — zahmet.

Ve cümlenin işlevi kaydedilmelidir: bir emirden hemen sonra, o emrin kapsamı daraltılıyor.

Üç cümle art arda ve ortadaki cümle, birinci ile üçüncüyü ayırıyor.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı cümlelerin sırasıdır: ayet, başkalarının yapması gerekeni yaptırma yükünü kaldırıyor ve yerine teşvik koyuyor. Bu, sekseninci ayetteki fe-mâ erselnâke aleyhim hafîzâ kaydının aynısıdır.

Kökün somut anlamı: bir şeyi çift yapmak. Şef' — çift; vetr — tek. Yani şefâat, tek olanın yanına ikinci birinin katılmasıdır.

Ve kelimenin bu somut anlamı, ayetin verdiği hükmü açıklıyor: aracılık eden kişi, işin ikinci tarafı hâline geliyor — ve bu yüzden sonuçtan pay alıyor.

Ayet iki karşılığı iki ayrı kelimeyle veriyor ve fark kaydedilmelidir:

Kifl — kök ك-ف-ل: bir şeyi üstlenmek, kefil olmak; ve devenin sırtına konan eğer örtüsü. Kelimenin somut anlamı bir yüktür.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı iki kelimenin farkıdır: ayet, iyilikte pay, kötülükte yük kelimesini seçiyor. Aynı yapıya iki ayrı isim veriliyor.

Ve nasîb kelimesi bu sûrede altıncı kez geçiyor (7'de iki kez, 32'de iki kez, 33, 85). Kelimenin sûredeki dağılımı geriye bakış bölümünde tablolanacak.

ح-ي-ي kökü: hayat. Tahıyye — birine hayat dilemek; ve buradan selâm.

Ve ayetin verdiği ölçü kaydedilmelidir, çünkü iki basamaklıdır:

Yani ayet bir alt sınır koyuyor: gelen selâmın altına düşülmüyor.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: cümlede ev (ya da) edatı bir seçenek bildiriyor ve iki seçeneğin ikisi de karşılık vermeyi içeriyor. Karşılıksız bırakmak seçeneklerde yok.

Ve fasıla kaydedilmelidir: innallâhe kâne alâ külli şey'in hasîbâ. Sûrenin giriş bölümünde tablolanan fasıla düzeninde bu ayet de yer alıyordu. Küçük bir davranışın yanına bir hesap tutucu konuyor.