Furkān 10-19. ayetler

"Dileseydi sana bundan daha iyisini verecek olan ne yücedir!… Hayır, onlar kıyameti yalanladılar."

Onuncu ayet, sekizinci ayetteki itiraza (hazine, bahçe) cevap veriyor — ve cevabın biçimi kaydedilmelidir: talep reddedilmiyor, karşılanabilir olduğu söyleniyor (in şâe cealelek).

Ve on birinci ayet, itirazın gerçek kaynağını adlandırıyor: bel kezzebû bi's-sâa — "hayır, onlar kıyameti yalanladılar."

Bel edatı kaydedilmelidir: önceki söylenenden vazgeçip asıl sebebi getiriyor. Bunu kendi okumam olarak veriyorum: sûre, dile getirilen itirazın (zenginlik, melek) altında dile getirilmeyen bir reddin bulunduğunu söylüyor. Yani tartışma, göründüğü yerde değil.

"Onları uzak bir yerden gördüğünde, onun öfkeli homurtusunu ve uğultusunu işitirler."

Fiilin öznesi kaydedilmelidir: raethüm — gören, ateştir. Yani görme fiili tersine çevrilmiş.

تَغَيُّظ — kök غ-ي-ظ: içten kaynayan öfke. Zefîr — derinden çıkan hırıltılı soluk.

Bunu bir gözlem olarak kaydediyorum: iki kelime de sesle ilgilidir ve ikisi de canlıya ait seslerdir. Teşhis (kişileştirme) sanatı, Kāf 50/30'da (hel imtele'ti) işlendi; oraya dayanıyorum.

ثُبُور — helâk, yok oluş. Deyim, "vay hâlime, öldüm!" gibi bir feryattır.

Ve cevabın biçimi kaydedilmeye değer: feryat yasaklanmıyor — çoğaltılması söyleniyor. Lâ ted'û … sübûran vâhiden ved'û sübûran kesîrâ. Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: cümle, teselli vermeyi reddederek karşılık veriyor.

قُلْ أَذَٰلِكَ خَيْرٌ أَمْ جَنَّةُ ٱلْخُلْدِ (15) — ve blok bir karşılaştırma sorusuyla dönüyor.

Soru, tapılanlara soruluyor ve cevapları aktarılıyor: sübhâneke mâ kâne yenbeğī lenâ en nettehıze min dûnike min evliyâ'.

Ahkāf 46/5-6'da ve Fâtır (Melâike) 35/14'te aynı dönüş işlendi: yalvarılan tarafın sonunda reddetmesi. Oraya dayanıyorum.