Nahl 40. ayet tefsiri

16/40

إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَىْءٍ إِذَآ أَرَدْنَٰهُ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ

İnnemâ kavlünâ li-şey'in izâ eradnâhü en nekūle lehû kün fe-yekûn

"Bir şeyi dilediğimizde ona sözümüz, 'ol' dememizden ibarettir; o da oluverir."

Bloğun kapanışı

Ayet, otuz sekizinci ayetteki inkâra (lâ yeb'asüllâhu men yemût) verilen son cevaptır. Ve cevap bir delil değil, bir tarif.

Cümlenin kuruluşu kaydedilmelidir ve dilciler bunun üzerinde durur:

Parça	Ne yapıyor
*İnnemâ*	Hasr — "yalnızca, ibaret"
Kavlünâ li-şey'in izâ eradnâh	Şart: irade önce
En nekūle lehû kün	Tek kelime
Fe-yekûn	Sonuç — aynı kökten

Ve dikkat çeken şey, kün ile yekûn arasında hiçbir aracı bulunmamasıdır: fe — hemen ardından.

Kalıp Kur'an'da sekiz yerde geçer ve dizinde Yâsîn 36/82'de (innemâ emruhû izâ erâde şey'en en yekūle lehû kün fe-yekûn) ayrıntılı işlendi. Oraya dayanıyorum.

Buraya ait olan fark kaydedilmelidir ve iki ayetin kelimesi bir noktada ayrılıyor:

	Yâsîn 36/82	Nahl 16/40
Anahtar kelime	İnnemâ emruhû — emri	İnnemâ kavlünâ — sözümüz
Şahıs	Üçüncü — emruhû, erâde	Birinci çoğul — kavlünâ, eradnâ
Sûredeki yeri	Son ayetlerden — kapanış	Bloğun sonu — geçiş

Ve bir kayıt daha: birinci ayette emrullâh geçmişti. Kırkıncı ayette aynı fikir kavl kelimesiyle veriliyor. Sûre içinde doğrulanabilir bir örtüşmedir.

Kıraat kaydı: fe-yekûn kelimesinin bazı kıraatlerde fe-yekûne (mansûb) okunduğu nakledilir; bu okuyuşta cümle en nekūleye atfedilir. Anlamda esaslı bir değişiklik olmadığı kaydedilir.