هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأْتِيَهُمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ أَوْ يَأْتِىَ أَمْرُ رَبِّكَ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِن كَانُوٓا۟ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ · فَأَصَابَهُمْ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُوا۟ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ
Hel yenzurûne illâ en te'tiyehümü'l-melâiketü ev ye'tiye emru rabbik, kezâlike feale'llezîne min kablihim, ve mâ zalemehümüllâhu ve lâkin kânû enfüsehüm yazlimûn · Fe-esâbehüm seyyiâtü mâ amilû ve hâka bihim mâ kânû bihî yestehziûn
"Onlar, meleklerin gelmesinden ya da Rabbinin emrinin gelmesinden başka bir şey mi bekliyorlar? Onlardan öncekiler de böyle yapmıştı. Allah onlara zulmetmedi; onlar kendilerine zulmediyorlardı. · Yaptıklarının kötülükleri başlarına geldi ve alay ettikleri şey onları kuşattı."
Birinci ayet demişti ki: etâ emrullâhi fe-lâ testa'cilûh — "geldi; acele istemeyin." Otuz üçüncü ayet diyor ki: ev ye'tiye emru rabbik — "ya da Rabbinin emri gelsin."
| Ayet | Fiil | Kip | Kim söylüyor |
|---|---|---|---|
| 1 | Etâ | Mâzî | Metin — kesinlik bildirimi |
| 33 | Ye'tiye | Muzâri (mansûb) | Metin — onların bekleyişini anlatarak |
Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır ve kendi okumam olarak şunu kaydediyorum: birinci ayette acele edilmesi yasaklanan şey, otuz üçüncü ayette beklenen tek şey olarak anılıyor. Yani sûre, ilk ayetteki yasağın niçin konduğunu otuz iki ayet sonra açıklıyor: başka hiçbir işaret kabul edilmiyorsa, geriye yalnız o kalır.
هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّآ — nazar burada "beklemek" anlamındadır. Ve illâ ile kurulan sınırlama kaydedilmelidir: ayet "bunu bekliyorlar" demiyor; "bundan başka bir şey beklemiyorlar" diyor.
Kökün somut anlamı dilcilerce şöyle verilir: bir şeyin dönüp sahibine inmesi, kuşatması. Hâka bihî — başına geldi, çevresini sardı. Kelime Kur'an'da hemen her yerde alay ya da tuzak ile birlikte geçer.
Ve cümlenin kuruluşu kaydedilmeye değer: hâka bihim mâ kânû bihî yestehziûn — kuşatan şey, alay ettikleri şeyin kendisi. Yani ceza dışarıdan getirilmiyor; alay edilen şey geri dönüyor.
Aynı cümle Kur'an'da birkaç yerde tekrarlanır ve dizinde işlendi: Ğâfir (Mü'min) 40/45'te kök çözümlendi, Zümer 39/48'de ve Enbiyâ 21/41'de aynı dizim nüktesi kaydedildi. Oraya dayanıyorum.