قَدْ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنْيَٰنَهُم مِّنَ ٱلْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ ٱلسَّقْفُ مِن فَوْقِهِمْ وَأَتَىٰهُمُ ٱلْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ · ثُمَّ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ يُخْزِيهِمْ وَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكَآءِىَ ٱلَّذِينَ كُنتُمْ تُشَٰٓقُّونَ فِيهِمْ
Kad mekera'llezîne min kablihim fe-etallâhu bünyânehüm mine'l-kavâıdi fe-harra aleyhimü's-sakfü min fevkıhim ve etâhümü'l-azâbü min haysü lâ yeş'urûn · Sümme yevme'l-kıyâmeti yuhzîhim ve yekūlü eyne şürakâiye'llezîne küntüm tüşâkkūne fîhim
"Onlardan öncekiler de tuzak kurmuşlardı; Allah binalarını temellerinden yıktı, çatı tepelerine çöktü ve azap hiç ummadıkları yerden geldi. · Sonra kıyamet günü onları rezil edecek ve şöyle diyecek: 'Uğrunda karşı çıktığınız ortaklarım nerede?'"
| Fiil | Yön | İfade |
|---|---|---|
| Fe-etâ … mine'l-kavâıd | Aşağıdan | Temellerden |
| Fe-harra aleyhimü's-sakfü min fevkıhim | Yukarıdan | Çatı tepelerine |
| Ve etâhümü'l-azâbü min haysü lâ yeş'urûn | Hesaplanmayan yerden | Adı konmamış |
Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum: üçüncü yön, ilk ikisinden farklı olarak mekân değil. Ayet, kapatılmamış bir yön bırakıyor — ve o yön, tuzağın hesaba katamadığı yerdir.
بُنْيَٰن ve قَوَاعِد — bünyân, kök ب-ن-ي: yapı. Kavâıd, kāıdenin çoğulu, kök ق-ع-د: oturan, oturtulan; temel. Kelimenin "oturmak" fiilinden gelmesi kaydedilmeye değer: temel, yapının yere oturduğu yerdir.
مَكَرَ — kök م-ك-ر: dilcilerin verdiği çekirdek gizlice ve dolaylı yoldan bir iş çevirmektir. Kök Neml 27/50-51'de (ve mekerû mekran ve mekernâ mekran) ayrıntılı işlendi; oraya dayanıyorum.
Fiil ش-ق-ق kökünden III. bâbdadır: müşâkka — karşılıklı olarak ayrı taraflarda olmak, karşı cephe kurmak.
Kökün resmi kaydedilmelidir ve İnşikâk'de çözümlenmişti: şıkk — yarılan iki parçadan biri. Yani müşâkka, "öteki yarıda durmak" demektir.
Ve kökün sûredeki ikinci geçişi olduğu kaydedilmelidir: yedinci ayette bi-şıkkı'l-enfüs (canların yarılması) geçmişti. İki geçiş de yarma resmini taşıyor; biri bedende, öteki safta. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.