Vâkıa 27. ayet

Ve ashâbü'l-yemîni mâ ashâbü'l-yemîn

"Sağın adamları — nedir sağın adamları!"

Bu ayet, sekizinci ayetin kalıbını birebir tekrarlıyor: isim + mâ + aynı isim. Kalıbın işlevi sekizinci ayette ele alındı; burada tekrarlanmayacak.

Ama bir şey değişti ve Sûrenin yapısı bölümünde işaret edilen mesele burada karşımıza çıkıyor:

Aynı grup, aynı kökten (ي-م-ن) iki ayrı kelimeyle anılıyor.

Fark nedir? Meymene, mef'ale kalıbındadır ve Arapçada bu kalıp yer ya da zaman bildirir: sağ taraf, sağ yan. Yemîn ise doğrudan el ya da yön adıdır.

Buradan çıkarılabilecek ayrımı kendi okumam olarak veriyorum ve kesin saymıyorum: giriş bölümünde (7-11) insanlar taraflara ayrılıyordu — orada bir bölme işi vardı, dolayısıyla mekân bildiren kelime uygundu. Tablolar bölümünde ise artık taraf değil, kimlik anlatılıyor.

Kesin olan şey, adın değiştiğidir ve bu, metinden doğrulanabilir.

Kökün Arapçada iki dalı vardır ve ikisi de canlıdır:

1. Sağ taraf — el-yemîn, sağ el. 2. Bereket, uğur — yümn (bereket), meymûn (uğurlu).

İki anlamın birleşmesi bir kültür verisidir: sağ el, çoğu işin yapıldığı eldir ve buradan "uğurlu, hayırlı" anlamı doğmuştur. Meş'eme (sol) ise şu'm (uğursuzluk) ile aynı köktendir.

Ve bu, bir uyarıyı gerektiriyor: ayetler bir el ya da bir yön hakkında hüküm kurmuyor. Kelimeler, muhatabın dilinde hazır bulunan bir ikilikten alınmıştır. Bu tefsirde daha önce birkaç yerde kaydedilen ölçü burada da geçerlidir: Kur'an, muhatabın sözlüğünü kullanır; sözlüğü onaylamak zorunda değildir.