Tûr 37. ayet

Em indehüm hazâinü rabbike em hümü'l-musaytırûn "Yoksa Rabbinin hazineleri onların yanında mı? Yoksa her şeyi ellerinde tutanlar onlar mı?"

Ğâşiye bölümünde bu ayet anıldı. Tekrarlamıyorum.

Kök: خ-ز-ن. Saklamak, biriktirmek, depolamak. Hizâne — depo, hazine. Hâzin — hazinedar. Türkçedeki "hazine" ve "hazne" bu köktendir.

Ve kökün merkezi "saklamak"tır — yani hazine, biriktirilmiş ve kontrol altında tutulan şeydir.

Kur'an bu kelimeyi düzenli olarak Allah'a nispet eder: "Her şeyin hazineleri yalnız bizim yanımızdadır" (Hicr 15/21).

Ve sorunun konusu: rızkın ve nimetin dağıtımı. Yani soru şunu ima ediyor: vahyin kime verileceğine siz mi karar veriyorsunuz?

Bu, Kur'an'ın başka yerde açıkça söylediği bir itirazın karşılığıdır: "Rabbinin rahmetini onlar mı paylaştırıyor?" (Zuhruf 43/32).

Kök: س-ط-ر. Ve bu, ilginç bir noktadır: kelime, sûrenin ikinci ayetindeki mestûr ile aynı köktendir.

Yukarıda 52/2 bahsinde kaydettim: س-ط-ر — satır, sıra, dizi.

Ve musaytır kelimesinin bu kökle bağı dilciler tarafından şöyle kurulur: bir şeyi satır satır düzenleyen, kaydeden, denetim altında tutan. Yani hâkimiyet, kayıt tutmakla ilişkilendiriliyor.

Bu izahı dilcilere nispet ediyorum, kesin bir etimoloji olarak sunmuyorum.

Ve kelime Kur'an'da bir yerde daha geçer: "Sen onların üzerinde bir zorba (musaytır) değilsin" (Ğâşiye 88/22) — ve Ğâşiye bölümünde işlendi.

İki kullanımı yan yana koymak öğreticidir:

İki ayet birlikte okunduğunda: hâkimiyet ne peygamberde ne inkârcılarda.

Bunu bir karşılaştırma olarak kaydediyorum.

Ve sûre içindeki kök tekrarı:

52/2: kitâbin mestûr — satır satır yazılmış kitap. 52/37: hümü'l-musaytırûn — kayıt tutup hükmedenler.

Aynı kök, sûrenin iki ucunda. Birinde yazılmış olan, ötekinde yazanın yetkisi.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum. İki kelimenin aynı kökten geldiği dilcilerin kaydettiğidir; aradaki ilişkiyi kuran benim ve kasıtlı bir düzen iddiası değildir.

Bir yazım notu: kelime mushafta bir sîn ile de bir sâd ile de yazılabilecek bir yapıdadır ve bu konuda farklı okuyuşlar nakledilir. Okuyuş farklarını kesin veremediğim için isim ve nispet yazmıyorum; anlamda fark doğurmuyor.