يُكَوِّرُ ٱلَّيْلَ عَلَى ٱلنَّهَارِ وَيُكَوِّرُ ٱلنَّهَارَ عَلَى ٱلَّيْلِ … يَخْلُقُكُمْ فِى بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِى ظُلُمَٰتٍ ثَلَٰثٍ
"Geceyi gündüzün üzerine sarar, gündüzü de gecenin üzerine sarar… Sizi annelerinizin karnında, üç karanlık içinde, bir yaratılıştan sonra başka bir yaratılışla yaratır."
Kökün somut anlamı: bir şeyi katlayarak, sararak yuvarlak hâle getirmek. Kevvera'l-ımâme — sarığı sardı. Kür — yuvarlak yığın.
Kök Tekvîr'de sûre adı vesilesiyle çözümlendi (izâ'ş-şemsü küvvirat) ve orada kelimenin "sarılıp dürülme" resmi işlendi. Tekrarlamıyorum.
Buradaki kullanım kaydedilmeye değer ve iki yönlüdür: yükevviru'l-leyle ale'n-nehâri ve yükevviru'n-nehâra ale'l-leyl — her ikisi de diğerinin üzerine sarılıyor.
STYLE gereği bir sınır çiziyorum: bu kelimeden yerin biçimine ya da hareketine dair kesin bir sonuç çıkarmıyorum. Kelimenin sözlük anlamı sarma ve katlamadır; ayetin anlattığı şey gece ile gündüzün birbirinin yerini kesintisiz alışıdır. Buradan modern bir kozmoloji tarifi üretmek, metnin söylemediğini söyletmek olur.
"Üç karanlık." Klasik tefsirlerde bunların ne olduğu hakkında farklı izahlar nakledilir ve hiçbiri kesin bilgi olarak sunulmaz.
Ayetin kendi verdiği şey şudur ve o kadarını kaydediyorum: oluşum görülmeyen bir yerde, aşamalı olarak gerçekleşiyor — halkan min ba'di halk.
Ğâfir (Mü'min) 40/67'de aynı aşamalı oluşum altı basamakla anlatılmıştı ve orada STYLE sınırı çizilmişti: bu ifadelerin modern embriyoloji terimleriyle birebir eşitlenmesine girilmez. Aynı sınırı burada da koruyorum.
Delilin işleyişi ise açıktır: insanın en temel oluşumu, kendi gözünden saklı bir yerde tamamlanıyor. Vâkıa 56/58-59'da işlenen çizginin aynısı: insanın payı ile sonucun ayrılması.