Mü'minûn 97-98. ayetler

Ve kul rabbi eûzü bike min hemezâti'ş-şeyâtîn · Ve eûzü bike rabbi en yahdurûn

"Ve de ki: 'Rabbim! Şeytanların dürtmelerinden sana sığınırım. Onların yanımda bulunmalarından da sana sığınırım, Rabbim.'"

Dizim kaydedilmelidir ve bu, iki ayetin çekirdeğidir: eûzü bike iki kez tekrarlanıyor ve ikinci sığınma birincinin devamı değil, ondan farklı bir şey.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum, dayanağı ikinci sığınmanın nesnesidir: ikinci istek bir fiilden değil, hazır bulunmaktan korunmayı istiyor. Yani sığınma bir basamak geri çekiliyor: yalnız etkiden değil, yakınlıktan da.

Kök Hümeze'de çözümlendi. Tekrarlamıyorum. Orada verilen tarif:

همز — kök ه-م-ز. Sözlükteki asıl anlamı basmak, sıkıştırmak, kırmak, dürtmektir. Bir şeye bastırıp ezmek. Arap alfabesindeki hemze harfinin adı da buradan gelir: boğazda bir sıkışma ve kesilmeyle çıkan ses.

Oraya dayanıyorum. Buraya ait olan, kelimenin çoğul ve masdar oluşudur.

Hemezât — hemzenin çoğulu; masdar-ı merre (bir defalık iş) çoğulu. Yani kelime tek tek dürtmeleri bildiriyor, sürekli bir hâli değil.

Bunu kendi okumam olarak veriyorum, dayanağı kalıbın bu oluşudur: sığınılan şey bir kuşatma değil, tek tek gelen dürtüler. Ve Hümeze'de kaydedilen "bastırıp ezmek" anlamı, dürtünün bedende bir yeri olduğu görüntüsünü veriyor — hafif ama fiziksel bir temas.

ح-ض-ر kökü: hazır bulunmak, yanında olmak. Hâdır — orada bulunan; muhdar — getirilen.

Kök Sâffât'de üç yerde (37/57, 127, 158) işlendi ve orada kalıbın ters yönlerde kullanıldığı tablolanmıştı. Oraya dayanıyorum.

Ve fiilin sonundaki nûn kaydedilmelidir: en yahdurûn — aslı en yahdurûnidir; sondaki yâ (mütekellim zamiri) fâsılaya uyum için düşürülmüştür. Aynı işlem doksan dokuzuncu ayette (irciûn) ve yüz sekizinci ayette (lâ tükellimûn) de görülecek.

Bu, sûrenin son bölümünde tekrarlanan bir ses kalıbıdır ve metinden doğrulanabilir.

Ve bir siyak kaydı: doksan altıncı ayet dışarıya dönük bir emirdi (idfa' — sav). Doksan yedi ve doksan sekiz içeriye dönük iki dua.

Bunu kendi okumam olarak veriyorum, dayanağı iki ayetin sırasıdır: kötülüğü en güzel olanla savmak emredildikten hemen sonra, savan kişinin kendisi için iki koruma isteniyor. Yani emir verilirken emri yerine getirenin riski de anılıyor.