ٱدْفَعْ بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ٱلسَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ
Dizim kaydedilmelidir ve bu, ayetin en dikkat çekici yeridir: mef'ûl (es-seyyie) sona atılmış. Normal sıra idfa's-seyyiete billetî hiye ahsen olurdu.
Bunu kendi okumam olarak veriyorum, dayanağı bu te'hîrdir: cümle önce nasıl savılacağını söylüyor, sonra neyin savılacağını. Yani vurgu araçtadır, karşılaşılan şeyde değil.
Terkip bir sıfat cümlesidir ve mevsufu (nitelenen) hazfedilmiştir. Dilciler takdirini genellikle bi'l-haslati'lletî hiye ahsen (en güzel olan hasletle) ya da bi'd-def'ati'lletî hiye ahsen olarak verir.
Ve hazfin kendisi kaydedilmeye değer ve bunu kendi okumam olarak veriyorum: ayet ne yapılacağını söylemiyor. Yalnız bir ölçü koyuyor: ahsen — en güzel olan. Bu sebeple emir bir davranış listesi vermiyor; her durumda yeniden hesaplanacak bir ölçü veriyor.
Aynı cümle Fussilet 41/34'te daha geniş hâliyle geçer: idfa' billetî hiye ahsenü fe-ize'llezî beyneke ve beynehû adâvetün ke-ennehû veliyyün hamîm.
| Fussilet 41/34 | Mü'minûn 23/96 | |
|---|---|---|
| Öncesi | Ve lâ testevi'l-hasenetü ve lâ's-seyyie — eşit değildir | Ve innâ alâ en nüriyeke… (95) — kudret bildirimi |
| Sonrası | Fe-ize'llezî beyneke ve beynehû adâvetün… — sonuç bildiriliyor | Nahnü a'lemü bimâ yasıfûn — bilgi bildiriliyor |
| Ne vaat ediliyor | Düşmanlığın dostluğa dönmesi | Yok |
Fark kaydedilmeye değer ve bunu kendi okumam olarak veriyorum: Fussilet emirle birlikte bir sonuç vaat ediyor; Mü'minûn hiçbir sonuç vaat etmiyor. Onun yerine nahnü a'lemü diyor — "biz biliyoruz."
Yani buradaki emrin dayanağı, karşı tarafın değişeceği beklentisi değil; söylenenlerin kayıtlı olduğu bilgisi.
Ve terkip doksan birinci ayetteki ammâ yasıfûn ile aynı kökten (و-ص-ف) geliyor. İki ayet arasında dört ayet var.
| Ayet | Cümle | Kim hakkında |
|---|---|---|
| 91 | Sübhânallâhi ammâ yasıfûn | Allah hakkındaki nitelemeler |
| 96 | Nahnü a'lemü bimâ yasıfûn | Aynı nitelemeler — bilindiği bildiriliyor |
Aynı fiil, iki ayrı karşılıkla: biri tenzih, öteki bilgi. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.