Bakara 57. ayet — Gölge, menn ve selvâ

"Bulutu üzerinize gölge yaptık, size kudret helvası ve bıldırcın indirdik… Onlar bize zulmetmediler, ama kendilerine zulmediyorlardı."

مَنّ ve سَلْوَىٰ'nın tam olarak ne oldukları kesin bilinmiyor; klasik tefsirlerde tatlımsı bir madde ve bir kuş türü olarak açıklanır. Kesin teşhis metinden çıkmıyor, ben de tahmin yürütmüyorum. Anlatının işlevi açısından önemli olan, çölde emeksiz gelen bir rızıktır.

Bu cümle Kur'an'da defalarca tekrarlanır ve zulüm kavramının yerini belirler.

Kök z-l-m'in iki anlam kanadı vardır: karanlık (zulmet) ve bir şeyi ait olduğu yerden başka yere koymak. İkincisi tanım için belirleyicidir: zulüm, kelimenin kendi mantığında bir yerinden etme işidir. Hakkı sahibinden başkasına vermek, ibadeti Allah'tan başkasına yöneltmek, malı hak etmeyene aktarmak — hepsi aynı fiildir.

Ve cümlenin söylediği şu: yerinden edilen şey, sonuçta failin kendisidir. Allah'a bir zarar ulaşmıyor; düzeni bozan, kendi yerini kaybediyor.