Bakara 213. ayet — İhtilaf niçin var

"İnsanlar tek bir ümmetti; Allah müjdeleyici ve uyarıcı peygamberler gönderdi ve onlarla birlikte, ayrılığa düştükleri konularda insanlar arasında hükmetsin diye hak ile kitap indirdi. O kitap kendilerine verilenler, apaçık deliller geldikten sonra, aralarındaki kıskançlık yüzünden onda ayrılığa düştüler."

Ayet bir tarih tasviri kuruyor ve sırası dikkat çekicidir:

1. Birlik — kâne'n-nâsü ümmeten vâhide 2. Peygamberler ve kitap — ihtilafı çözmek için 3. İhtilaf — ve bu kez kitabı alanlar arasında

Yani ayrılığın sebebi bilgisizlik olarak gösterilmiyor. Metin açıkça söylüyor: min ba'di mâ câethümü'l-beyyinât — deliller geldikten sonra.

بَغْيًۢا بَيْنَهُمْ — kök ب-غ-ي: haddi aşmak, çekememek. Sebep bilgi eksikliği değil, birbirine karşı tutulan bir hâl olarak veriliyor.

Bu, sûrenin ilk bölümlerindeki İsrâiloğulları anlatısıyla aynı çizgidedir: orada da bilgiye rağmen davranış sorunu işlenmişti (2/75, 2/89, 2/146). Sûre ihtilafı bilgi meselesi olmaktan çıkarıp ahlak meselesi yapıyor.