2/163-164 — Sekiz işaret
"İlahınız bir tek ilahtır… Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün değişmesinde, denizde insanlara yarar sağlayarak yüzen gemilerde, Allah'ın gökten indirdiği suda… akleden bir topluluk için işaretler vardır."
Tevhid iddiası ortaya konuyor ve hemen ardından delil sıralanıyor. Sayılan sekiz şeyin ortak özelliği dikkat çekicidir: hepsi sıradandır.
Gök, gündüz-gece, gemi, yağmur, bitki, hayvanlar, rüzgâr, bulut. Bunların hiçbiri olağanüstü değil; her gün görülen şeyler. Ayet, delil olarak mucize göstermiyor — alışılmış olanı gösteriyor.
Bunun mantığı şudur: alışkanlık, görmeyi durdurur. Bir şeyi her gün gören insan onu artık fark etmez; olağanüstü olan ise dikkat çeker ama tekrarlanmaz. Kur'an ısrarla ikincisini değil birincisini işaret eder — çünkü asıl mesele yeni bir şey görmek değil, görülene bakabilmektir.
لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ — "akleden bir topluluk için". 44. ayette akl kökünün "bağlamak" olduğunu görmüştük. Buradaki kullanım o anlamı tamamlıyor: işaretler herkesin önünde duruyor; onları birbirine bağlayabilen için işaret oluyorlar.