أُو۟لَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَآئِهِۦ فَحَبِطَتْ أَعْمَٰلُهُمْ فَلَا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ وَزْنًا · إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّٰتُ ٱلْفِرْدَوْسِ نُزُلًا · خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًا
"İşte onlar, Rablerinin âyetlerini ve O'na kavuşmayı inkâr edenlerdir; amelleri boşa gitmiştir. Kıyamet günü onlar için bir tartı tutmayız. İman edip sâlih ameller işleyenlere gelince, onlar için Firdevs cennetleri bir konak olmuştur; orada sürekli kalırlar ve oradan ayrılmak istemezler."
Enbiyâ 21/47'de (ve nedau'l-mevâzîne'l-kıst) tartının konması işlenmiş olabilir; Hadîd'de mîzân çözümlendi.
Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum: ayet bir ceza bildirmiyor — işlemin yapılmadığını bildiriyor. Ve bu, yüz dördüncü ayetteki teşhisin doğal sonucudur: çabaları boşa gitmiş olanların tartılacak bir şeyi kalmıyor.
حَبِطَتْ — kök ح-ب-ط: hayvanın zararlı ot yiyip şişmesi ve ölmesi — dıştan büyüme, içten çürüme. Kök Hucurât 49/2'de çözümlendi. Tekrarlamıyorum.
Ve kelimenin buradaki yeri kaydedilmeye değer: yüz dördüncü ayette kişi iyi iş yaptığını sanıyordu. Habt kelimesi tam bunu tarif eder: dışarıdan bakınca büyümüş görünen, içeriden çürümüş olan.
فِرْدَوْس — bahçe, ağaçlı ve sulak arazi. Kelime Kur'an'da iki yerde geçer (burada ve Mü'minûn 23/11). Dilciler kelimenin Arapçaya başka bir dilden girmiş olabileceğini de kaydeder; kesin bir hüküm vermiyorum.
نُزُل — konuğa çıkarılan ilk ikram. Kelime Vâkıa 56/56 ve 56/93'te ayrıntılı işlendi ve orada kaydedilmişti: "ilk ikram" demek, arkasından daha fazlasının geleceğini ima eder. Oraya dayanıyorum.
حِوَل — kök ح-و-ل: hâl değiştirmek, bir yerden başka yere geçmek. Kelime Kur'an'da yalnız burada geçer.
Bunu bir gözlem olarak kaydediyorum ve dayanağı sûrenin bütünüdür: sûre boyunca her şey değişti — mağara ehli uyandı, bahçe harap oldu, set yıkılacak, yeryüzü kuru toprak olacak. Kapanışta anılan tek şey, değişme isteğinin kalmamasıdır.