Âl-i İmrân 98-101. ayetler

Kul yâ ehle'l-kitâbi lime tekfurûne bi-âyâtillâhi vallâhu şehîdün alâ mâ ta'melûn · Kul yâ ehle'l-kitâbi lime tesuddûne an sebîlillâhi men âmene tebğūnehâ ıvecen ve entüm şühedâ', ve ma'llâhu bi-ğâfilin ammâ ta'melûn · Yâ eyyühe'llezîne âmenû in tutîû ferîkan mine'llezîne ûtü'l-kitâbe yeruddûküm ba'de îmâniküm kâfirîn · Ve keyfe tekfurûne ve entüm tütlâ aleyküm âyâtullâhi ve fîküm rasûlüh, ve men ya'tesım billâhi fe-kad hüdiye ilâ sırâtın müstakīm

"De ki: 'Ey kitap ehli! Allah'ın âyetlerini niçin inkâr ediyorsunuz? Allah yaptıklarınıza tanıktır.' · De ki: 'Ey kitap ehli! İnananı Allah'ın yolundan niçin çeviriyor, onu eğri göstermek istiyorsunuz — üstelik siz tanıklarken?' … · Ey iman edenler! Kendilerine kitap verilenlerden bir gruba uyarsanız, imanınızdan sonra sizi inkâra döndürürler. · Siz nasıl inkâr edersiniz — size Allah'ın âyetleri okunuyorken ve aranızda elçisi varken? Kim Allah'a sımsıkı tutunursa, doğru yola iletilmiş olur."

Doksan dokuzuncu ayet üçüncü bloğu kapatıyor; yüzüncü ayetle muhatap değişiyor: yâ ehle'l-kitâb yerine yâ eyyühe'llezîne âmenû.

Ve bu geçiş sûrenin yapısında kaydedilmişti (girişteki blok tablosu). Burada geçişin biçimi kaydedilmelidir:

Ve yüzüncü ayette yine kayıt konuyor: ferîkan mine'llezîne ûtü'l-kitâb — "bir grup". Aynı min edatı beşinci kez. Bu, sûre içinde doğrulanabilir bir tekrardır.

ع-و-ج kökü: eğrilik. Dilciler bir ayrım kaydeder: ıvec (kesreli) soyut şeylerdeki eğrilik için — söz, iş, din; avec (fethalı) görünen şeylerdeki eğrilik için — duvar, değnek.

Ve ayette kullanılan biçim ıvecendir: yani eğriltilmek istenen şey görünen bir nesne değil, bir yol — sebîlullâh.

Bunu bir kelime gözlemi olarak kaydediyorum ve dilcilerin ayrımına dayanıyorum; kelime seçiminin bilinçli olduğu iddiasında değilim.

Ve fiil kaydedilmelidir: tebğūnehâ — kök ب-غ-ي, "istemek, aramak". Aynı kök 19. ayette bağyen beynehum olarak geçmişti ve 83. ayette yebğūn, 85. ayette yebteği olarak. Sûrede bu kök dört ayrı yerde, dört ayrı işte.

Ve yüz birinci ayet, bir sonraki bloğun anahtar fiilini önceden veriyor: ya'tesım.

ع-ص-م kökü: tutunmak, sımsıkı yapışmak; ve buradan korumak. İsmet — korunmuşluk. Ma'sûm — korunan. Ve dilcilerin kaydettiği somut kullanım: isâm — kırbanın ağzını bağlayan bağ.

Kök Hac 22/78'de, Ahzâb 33/17'de, Mümtehine 60/10'da ve Hûd 11/43'te işlendi. Oraya dayanıyorum.

Ve buraya ait olan şudur ve bir dizim olgusudur: aynı fiil iki ayet arayla iki kez geliyor ve nesneleri farklıdır:

İki ayet, aynı kök, iki ayrı nesne. Ve birincisi tekil (men), ikincisi çoğuldur (i'tesımû) ve ikincisine cemîan eklenmiştir.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve dayanağı iki ayetin dizimidir: birinci ayet tek kişinin tutunmasını, ikincisi topluluğun birlikte tutunmasını anlatıyor. Ve ikincisinde araya bir nesne giriyor: habl. Yani tek kişi doğrudan tutunur; topluluk ortak bir şeye tutunur.