Nûr 60. ayet

Ve'l-kavâidü mine'n-nisâi'llâtî lâ yercûne nikâhan fe-leyse aleyhinne cünâhun en yeda'ne siyâbehünne ğayra müteberricâtin bi-zîneh, ve en yesta'fifne hayrun lehünn, vallâhu semîun alîm

"Evlenme beklentisi kalmamış, oturup kalmış yaşlı kadınların, zînetlerini göstermeksizin dış elbiselerini bırakmalarında bir sakınca yoktur. Yine de iffetli davranmaları kendileri için daha hayırlıdır. Allah işitendir, bilendir."

Kök: ق-ع-د. Somut anlamı oturmak. Kaade — oturdu; kâid — oturan; makad — oturulacak yer; kavâid — temeller (bir binanın oturduğu yer).

Ve kelimenin bu bağlamdaki anlamı, dilcilerin kaydettiği bir kullanımdır: yaşı ilerlemiş, artık evlilikten ve doğumdan oturmuş (geri kalmış) kadınlar.

Kelime, kök anlamıyla bir hareketsizlik bildiriyor. Ve ayet bunu bir eksiklik olarak değil, bir durum olarak anıyor.

Ve ayet, kelimeye bir de açıklama ekliyor: ellâtî lâ yercûne nikâhan — "evlenme beklentisi olmayanlar".

رَجَا — kök ر-ج-و: ummak, beklemek. Ve kelimenin bir başka anlamı: bir şeyin kenarı, kıyısı (ercâ).

Yani ayet, yaşı değil beklentiyi ölçü alıyor. Bu, metnin lafzından okunur.

Kök: ب-ر-ج. Somut anlamı görünmek, ortaya çıkmak, belirmek. Bürc — kule, gözetleme yeri (uzaktan görünen yapı). Ve teberrüc: bir şeyi göstermek, açıkça sergilemek.

Kelimenin kökündeki resim kayda değer: bürc, uzaktan görülmek üzere yapılmış yapıdır. Ve müteberrice: görünmek üzere davranan.

Ve kaydın işi şudur: ayet bir kolaylık getiriyor, ve hemen ardından kolaylığın maksadını sınırlıyor. Yani ruhsat, gösterme maksadına dönüştürülemez.

Bu, otuz birinci ayetteki lâ yadribne bi-ercülihinne kaydının aynı işini yapıyor:

İki kayıt da bir maksada bakıyor. Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum.

Ayetin son cümlesi, bir ruhsat verdikten sonra bir tercih bildiriyor: "yine de … daha hayırlıdır".

Ve bu, Kur'an'ın hüküm dilindeki bir ayrımı gösteriyor:

İkisi çelişmiyor: bir şey serbest olabilir ve yine de daha iyi olan başka bir şey bulunabilir.

Bu ayrım, Bakara'nin uzun teşrî bölümlerinde birçok yerde geçiyordu — özellikle boşanma ve emzirme hükümlerinde: bir izin verilir, sonra "şu daha hayırlıdır" denir.

ٱسْتَعَفَّ — kök ع-ف-ف; otuz üçüncü ayette çözümlendi. Kelimenin sûrede iki kez, iki farklı grup için geçmesi kayda değer:

Aynı emir, iki uçtaki iki gruba. Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum.