Nûr 17-18. ayetler

Ya'izukümüllâhu en teûdû li-mislihî ebeden in küntüm mü'minîn · Ve yübeyyinullâhu lekümü'l-âyât, vallâhu alîmun hakîm

"Eğer mü'minlerseniz, bir daha asla böyle bir şeye dönmemeniz için Allah size öğüt veriyor. Allah size ayetleri açıklıyor. Allah bilendir, hikmet sahibidir."

Kök: و-ع-ظ. Dilcilerin kaydettiği anlam: bir kimseye, kalbini yumuşatacak ve onu bir işten alıkoyacak biçimde hatırlatmada bulunmak. Mev'iza — öğüt.

Kelimenin tanımında iki unsur birden vardır: hatırlatma ve alıkoyma. Yani va'z, bilgi vermek değil; bilinen bir şeyi, davranışı değiştirecek biçimde geri getirmektir.

Ve bu, birinci ayetteki tezekkerûn ile aynı çizgidedir. Sûre iki yerde de yeni bir bilgi vermekten değil, bilinen bir şeyin geri çağrılmasından söz ediyor.

İfadede iki kelime kayda değer.

Birincisi: li-mislihî — "onun benzerine". Ayet "buna dönmeyin" demiyor; "buna benzer bir şeye" diyor.

Bu, hükmün kapsamını olaydan çıkarıp türe taşıyor. Yasaklanan şey belirli bir haber değil, o cinsten olan her şeydir.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum ve Hucurât'de kaydedilen ölçüyle uyumlu buluyorum: orada da ayetlerin tek tek olayları değil olay türlerini düzenlediği belirtilmişti.

İkincisi: ebedâ — "asla". Ve bu kelime, dördüncü ayette de geçmişti: ve lâ takbelû lehüm şehâdeten ebedâ.

İki kullanım karşılıklıdır ve bunu kendi okumam olarak kaydediyorum: biri bir kapıyı kapatıyor, öteki bir yolu. Ve ikisinin arasında beşinci ayetin tövbe kaydı duruyor.

Bu şart cümlesi sûrede ikinci kez geçiyor. Birincisi ikinci ayetteydi: in küntüm tü'minûne billâhi ve'l-yevmi'l-âhir.

İki yerde de şart, bir duyguya ya da bir alışkanlığa karşı konuyor. Birinde acıma, ötekinde bir haberi taşıma isteği.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum.

ب-ي-ن kökü, birinci ayetten sonra burada geri dönüyor ve sûrede tekrar tekrar dönecek: 34, 46, 58, 59, 61.

Kökün sûredeki dağılımı bir örgü kuruyor:

Kök sûrede on kez geçiyor ve her geçişte bir ayırma işi yapılıyor. Bu, sûrenin kendi işini nasıl adlandırdığını gösteriyor.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum; kelimelerin yerleri metinde sayılabilir.