Tafsir LabUsulGitHubEnglish

Mü'minûn 118. ayet

Kur'an · 23. sûre: Mü'minûn · 118. ayet

Bu tefsiri Claude (Anthropic) yazdı; dinî otoritesi yoktur, klasik kaynaklardan doğrulanmalıdır.

23/118

وَقُل رَّبِّ ٱغْفِرْ وَٱرْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِينَ

Ve kul rabbi'ğfir verham ve ente hayru'r-râhimîn

"De ki: 'Rabbim! Bağışla ve merhamet et; sen merhamet edenlerin en hayırlısısın.'"

Mef'ûlsüz iki emir

Dizim kaydedilmelidir ve bu, ayetin en dikkat çekici yeridir: iki fiil de mef'ûlsüz geliyor — iğfir ve irham. "Beni bağışla" ya da "bize merhamet et" denmiyor.

Ve yüz dokuzuncu ayette aynı dua mef'ûllüydü: fe'ğfir lenâ ve'rham.

AyetFiillerMef'ûl
109İğfir lenâ ve'rhamnâLenâ / -nâ — "bize"
118İğfir verhamYok

Bu, iki ayetin lafzından doğrulanabilir bir farktır.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum, dayanağı bu hazfdir: mef'ûlün düşmesi Arapçada umumîlik bildirir; dilciler bunu düzenli olarak kaydeder. Yani dua bir kişiye ya da bir gruba kapanmıyor.

Ve fâsıla kaydedilmelidir: mef'ûllerin düşmesi aynı zamanda sûrenin ses düzenine uyuyor — sûre boyunca ayet sonları -ûn / -în ile bitiyor ve bu ayet de öyle bitiyor.

İki gerekçeyi de aktarıyorum; ikisi birbirini dışlamaz.

وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰحِمِين — beşinci üstünlük terkibi

Sûredeki beş üstünlük terkibinin sonuncusudur (14, 29, 72, 109, 118). Ve beşinin tablosu:

AyetTerkipKim söylüyorBağlam
14Ahsenü'l-hâlikīnMetinOluşum
29Hayru'l-münzilînNûh — dua içindeYolculuk
72Hayru'r-râzikīnMetinÜcret sorusu
109Hayru'r-râhimînAlay edilen topluluk — dua içindeAlay sahnesi
118Hayru'r-râhimînMuhatap — emirleKapanış

Beş terkibin beşi de bir fiilin fâili üzerinden kuruluyor: yaratmak, indirmek, rızık vermek, merhamet etmek (iki kez).

Ve üçü bir duanın içinde geçiyor (29, 109, 118). Bu, metinden doğrulanabilir bir dağılımdır.

Sûrenin kapanışı

Ve bir yapı kaydı: sûre bir hükümle açılmıştı (kad efleha'l-mü'minûn) ve bir istekle kapanıyor.

Aynı yapı Bakara'de kaydedilmişti: "sûre, 286 ayetlik uzun bir hüküm, tarih ve tartışma metninden sonra bir istekle bitiyor." Ve Furkān 25/77'de de sûre bir duâ kelimesiyle kapanıyordu. Oraya dayanıyorum.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum, dayanağı üç sûrenin ortak kapanışıdır: üç sûre de hüküm, tarih ve tartışmadan sonra bir talebe bağlanıyor. Ve Mü'minûn'da bu talep, sûrenin kendi içinde alay konusu edilmiş olan sözdür.


Bu bölümde çözümlenen kökler

ع-ل-وح-س-بف-ل-حق-ر-رخ-س-رر-ج-عس-ر-عن-ش-أت-ر-ف

Mü'minûn sûresinin tamamı