2/61 — Soğan ve sarımsak
"'Ey Mûsâ! Biz tek çeşit yemeğe dayanamayız. Rabbine dua et de bize yerin bitirdiklerinden — sebzesinden, kabağından, sarımsağından, mercimeğinden, soğanından — çıkarsın' demiştiniz. O da 'Daha aşağı olanı, daha hayırlı olanla değiştirmek mi istiyorsunuz?' demişti."
Kök d-n-v: yakın olmak ve aşağı olmak. Aynı kökten dünyâ gelir — dördüncü ayette gördüğümüz gibi, bu hayatın adı "yakın olan"dır.
Dilin kendisi bir hüküm veriyor: yakın olan ile aşağı olan aynı kelimeyle anılıyor. Elle tutulur, hemen ulaşılır, şimdi tadılır olan şey, tam da bu sebeple değerce düşük olandır. Kur'an'ın "dünya" için seçtiği ad, bu değerlendirmeyi zaten içinde taşıyor.
Talebin kendisi de dikkat çekicidir. İstenen şey lüks değil — soğan, sarımsak, mercimek. Yani daha iyi bir şey istenmiyor; daha tanıdık bir şey isteniyor. Mısır'da yenen şeyler bunlardı.
Buradaki eğilim, kölelikten çıkmış bir topluluğun en bilinen halidir: özgürlüğün belirsizliği, esaretin öngörülebilirliğinden daha rahatsız edicidir. Emeksiz gelen ama yabancı olan rızık, emekle elde edilen ama tanıdık olan yemekten daha az tercih edilir. İnsan, kötü olduğunu bildiği bir düzeni, iyi olduğunu bilmediği bir düzene tercih edebilir.
Bu bölümün bütün örüntüsü de burada özetleniyor: sorun nankörlük kelimesinin çağrıştırdığı gibi bir teşekkür eksikliği değil. Sorun, verilenin değerini ölçecek ölçünün kaybolmasıdır — ve ölçü kaybolduğunda insan, elindekini daima geride bıraktığıyla kıyaslar.