Hûd 41. ayet

Ve kāle'rkebû fîhâ bismillâhi mecrâhâ ve mursâhâ, inne rabbî le-ğafûrun rahîm

"Dedi ki: 'Ona binin. Onun akıp gitmesi de durması da Allah'ın adıyladır. Şüphesiz Rabbim çok bağışlayan, çok merhamet edendir.'"

Arapçada rakibe fiili doğrudan mef'ûl alır: rakibe's-sefîne (gemiye bindi). Burada araya fî harfi giriyor: irkebû fîhâ.

Bunu bir dizim gözlemi olarak kaydediyorum ve dilcilerin kaydettiği izahı aktarıyorum: fî harfi, binmenin üstüne değil içine olduğunu bildirir. Yani hayvana biner gibi değil, bir kabın içine girer gibi.

ج-ر-ي kökü: akmak, koşmak. ر-س-و kökü: sabit olmak, demir atmak. Mursâ — durma yeri/anı; aynı kökten ravâsî (sabit dağlar) gelir ve dizinde işlendi (Ra'd 13/3, Lokmân 31/10).

İki kelime bir çift kuruyor:

Ve ikisi de bismillâha bağlanıyor.

Bir kıraat farkı nakledilir: kelimelerin mecrâhâ / mursâhâ (fetha ile, ism-i zaman-mekân) ya da mücrâhâ / mursâhâ (zamme ile, if'âl bâbından meçhul masdar) okunduğu kaydedilir. İkinci okuyuşta anlam "yürütülmesi ve durdurulması" olur. İki okuyuş da nakledilir; tercih dayatmıyorum.

Ve besmelenin buradaki yeri kaydedilmeye değer. Fâtiha'de besmele işlendi. Buraya ait olan şudur: Kur'an'da besmelenin bir olayın içinde, bir kişinin ağzından söylendiği yerler azdır; bu, onlardan biridir.

Bunu bir gözlem olarak kaydediyorum: cümle, geminin hareketini de duruşunu da aynı ada bağlıyor. Yani ne yürümesi Nûh'un ustalığına, ne durması onun kararına bağlanıyor.

Ve cümlenin sonundaki iki ismin seçimi kaydedilmeye değer.

Tufanın başladığı anda anılan isimler el-Ğafûr ve er-Rahîm'dir — ceza ya da kudret isimleri değil.

Bunu kendi okumam olarak kaydediyorum ve bağlayıcı değildir: cümle gemiye binenlere söyleniyor; onlar için anılan sıfat bağışlama ve merhamettir. Bu bir izahtır.